Roman Polanski

Roman Polanski, 18 Ağustos 1933 tarihinde Paris'te Polonyalı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Küçük yaşta ailesiyle birlikte Polonya'ya taşınan Polanski, İkinci Dünya Savaşı sırasında Holokost dehşetini bizzat yaşayarak gettodan ve toplama kamplarından kurtulmayı başardı. Yaşadığı derin kişisel travmalara rağmen Polonya'da sinema eğitimi alarak sanat dünyasına adım atan yönetmen, 1962 yapımı ilk uzun metrajlı filmi Sudaki Bıçak (Knife in the Water) ile En İyi Yabancı Dilde Film dalında Akademi Ödülü adaylığı elde ederek uluslararası arenada dikkatleri üzerine çekti. Ardından Avrupa ve Hollywood arasında kurduğu yaratıcı köprüyle gerilim ve psikolojik dram türlerine damgasını vurdu. Gérard Brach ile iş birliği yaparak çektiği Tiksinti (Repulsion, 1965) ve modern korku sinemasının mihenk taşlarından sayılan Rosemary’nin Bebeği (Rosemary's Baby, 1968) ile dünya çapında bir üne kavuştu. 1969'da hamile eşi Sharon Tate’in Manson çetesi tarafından trajik biçimde katledilmesinin ardından derin bir sarsıntı yaşayan usta yönetmen, bir süre sonra sinemaya dönerek 1974’te türün başyapıtı kabul edilen Çin Mahallesi (Chinatown) ve ardından "Apartman Üçlemesi"ni tamamlayan Kiracı (The Tenant, 1976) ile sinema tarihindeki yerini sağlamlaştırdı.

1977 yılında Los Angeles'ta reşit olmayan bir kıza yönelik cinsel istismar suçlamasıyla tutuklanan ve kesinleşecek cezadan kaçınmak amacıyla Amerika Birleşik Devletleri'ni terk eden Polanski'nin yaşamı, bu tarihten itibaren kalıcı bir hukuki tartışmanın ve sürgünün gölgesinde şekillendi. Hakkındaki uluslararası yakalama kararlarına ve 2009'da İsviçre'de yaşanan tutuklama krizine rağmen Avrupa'da film üretmeye devam eden sinemacı, kendi çocukluk travmalarıyla derin paralellikler taşıyan 2002 yapımı Piyanist (The Pianist) filmiyle kariyerinin en büyük sanatsal başarısını elde etti. Władysław Szpilman'ın anılarına dayanan bu başyapıt, Polanski'ye Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye ve En İyi Yönetmen dalında Akademi Ödülü kazandırdı. İlerleyen süreçte Oliver Twist (2005) ve ev hapsi altındayken post-prodüksiyonunu tamamladığı Hayalet Yazar (The Ghost Writer, 2010) gibi takdir toplayan projelere imza atan Polanski; klostrofobik anlatım dili, insan psikolojisinin karanlık dehlizlerine odaklanan temaları ve çalkantılı özel hayatıyla sinema tarihinin en yetenekli ve aynı zamanda en çok tartışılan figürlerinden biri olarak varlığını sürdürmektedir.