Can Togay

27 Ağustos 1955 tarihinde Macaristan'ın Budapeşte kentinde Türk bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Can Togay (János Can Togay), sinema ve sanat dünyasında oyuncu, yönetmen, senarist, yapımcı ve şair kimlikleriyle tanınan çok yönlü bir kültür insanıdır. Çocukluk yıllarını Almanya'da geçiren sanatçı, henüz genç yaşta tiyatroya adım atarak 1969 yılında Péter Halász tiyatro topluluğuna katıldı. Oldukça kapsamlı ve çok dilli bir eğitim hayatı bulunan Togay, Eötvös Loránd Üniversitesi'nde Alman ve İngiliz Dili alanında eğitim gördükten sonra Paris'teki Sorbonne Nouvelle'de karşılaştırmalı dilbilim üzerine lisansüstü çalışmalar yürüttü. Sinema alanındaki uzmanlığını ise Budapeşte Tiyatro ve Film Sanatları Koleji'nde usta yönetmen Zoltán Fábri'nin öğrencisi olarak pekiştirdi ve 1984 yılında mezun oldu.

Sinema kariyeri boyunca hem kamera önünde başarılı bir oyuncu hem de kamera arkasında vizyoner bir anlatıcı olarak varlık gösterdi. Yönetmenliğini üstlendiği 1992 yapımı A nyaraló adlı filmi, aynı yıl prestijli Cannes Film Festivali'nin Belirli Bir Bakış (Un Certain Regard) bölümünde gösterilerek uluslararası alanda dikkat çekti. Sanatsal üretimini sadece beyazperdeyle sınırlamayan Togay, gençlik yıllarından itibaren yayımladığı şiirlerini 2004 yılında çıkardığı bir derlemede bir araya getirdi. Sanatçının dünya çapında en çok bilinen çalışmalarından biri de Budapeşte'de Tuna Nehri kıyısında yer alan ve Holokost kurbanlarının anısını yaşatan Tuna Kıyısındaki Ayakkabılar anıtı oldu; bu çarpıcı fikri ortaya koyan Togay, heykeltıraş Gyula Pauer ile birlikte eserin ortak yaratıcısı oldu.

1990'lı yıllarda bir süre Finlandiya'da da ikamet eden sanatçı, ilerleyen dönemde tecrübesini kültür diplomasisi alanına aktardı. 2008 yılından itibaren Berlin'deki Macaristan Bilim ve Kültür Enstitüsü Collegium Hungaricum'un yöneticiliğini yürüten ve Macaristan Büyükelçiliği'nde kültür ataşesi olarak görev alan Togay, Avrupa kültür ortamına uzun yıllar katkıda bulundu. Entelektüel birikimi, güçlü oyunculuk yeteneği ve görsel sanatlardaki derin izleriyle Can Togay, çağdaş Macar ve Avrupa sinemasının özgün ve saygın isimlerinden biridir.